Rezime
Centralna banka Republike Turske (TCMB) ažurirala je pravila o identifikaciji na daljinu. Saopštenje od 4. septembra 2026. godine direktno obavezuje platne institucije i institucije za elektronski novac. Nova pravila stavljaju tehnologiju komunikacije bliskog polja (NFC) u centar procesa prihvata klijenata. Provjera biometrijskih podataka sada postaje obavezan dio procesa. Kod daljinskog prihvata inostranih klijenata standardizuje se upotreba pasoša sa čipom. Ova regulativa zahtijeva zajednički rad timova za usklađenost i informacione tehnologije. Očekuje se da institucije redizajniraju svoje postojeće tokove prihvata klijenata u skladu sa ovim novim tehničkim zahtjevima. Ovi koraci, koji imaju za cilj smanjenje rizika od prevare, čine procese KYC sigurnijim.
Što se promijenilo
Saopštenje postavlja jasan okvir za definiciju identifikacionog dokumenta. Od sada se prihvata isključivo lična karta definisana Pravilnikom o ličnim kartama Republike Turske. Dokumenti poput starih ličnih karata ili vozačkih dozvola u potpunosti su isključeni iz ove definicije. Ova promjena ima za cilj sprječavanje pokušaja prevare izvršenih pomoću nestandardnih dokumenata.
Provjera biometrijskih podataka postaje obavezna pri identifikaciji na daljinu. Institucije su dužne da verifikuju biometrijske podatke klijenta. Ovaj korak dokazuje da je osoba koja prilaže identifikacioni dokument ista osoba koja je i vlasnik tog dokumenta. Testovi živosti (liveness tests) i algoritmi za prepoznavanje lica igraju ključnu ulogu u ovoj fazi.
Upotreba NFC tehnologije utvrđena je kao primarni metod u procesu verifikacije identiteta. Tačnost podataka na identifikacionom dokumentu provjerava se prvenstveno ovom metodom. Autentičnost i integritet dokumenta verifikuju se direktno putem NFC čipa. Kriptografski se potvrđuje da li su podaci unutar čipa mijenjani. Na ovaj način se rizik od fizičke izmjene podataka svodi na minimum.
Nude se alternative za situacije u kojima verifikacija putem NFC-a nije moguća. Može se koristiti optičko prepoznavanje znakova (OCR) ili čitač kartica. Druge metode koje utvrdi TCMB, uz pribavljanje mišljenja agencije MASAK, takođe su važeće. Međutim, ove alternative se mogu aktivirati samo u izuzetnim slučajevima kada NFC ne radi. Pokretanje procesa direktno sa OCR-om od strane institucija sada se smatra suprotnim propisima.
Uvodi se novi standard za identifikaciju na daljinu inostranih državljana. Mogu se koristiti pasoši usklađeni sa standardom ICAO 9303 Međunarodne organizacije za civilno vazduhoplovstvo. Ovi pasoši moraju imati NFC funkcionalnost. Time se uvodi obaveza čitanja čipa i za inostrane klijente. Cilj je da se na ovaj način spriječi upotreba falsifikovanih dokumenata preko granice.
Učvršćuje se pravilo o snimanju svih ovih koraka verifikacije. Kontrola vizuelnih elemenata i bezbjednosni testovi snimaju se bez prekida. Ispituju se bezbjednosni elementi koji se mogu vizuelno razlikovati pod bijelim svijetlom. Testira se stanje istrošenosti ili oštećenja elemenata kao što su fotografija i potpis. Ovi zapisi dokazuju da se proces vodi u skladu sa propisima tokom eventualne revizije.
Pojedine transakcije su izuzete od obaveze identifikacije na daljinu. Anonimni prepaid instrumenti spadaju u ovaj opseg. Jednokratne platne transakcije koje ne uspostavljaju trajan poslovni odnos takođe su u domenu izuzeća. Ovo pravilo se ublažava i za određene transakcije izdavanja elektronskog novca u okviru Saopštenja MASAK br. 5. Ova izuzeća imaju za cilj ubrzanje korisničkog iskustva kod niskorizičnih proizvoda. Time se izbjegavaju nepotrebni troškovi usklađenosti.
Na koga utiče
Saopštenje direktno utiče na platne institucije i institucije za elektronski novac. Obuhvaćeni su proizvodni timovi koji dizajniraju procese prihvata klijenata u ovim institucijama. Odluka utiče na sektore informacionih tehnologija koji obezbjeđuju infrastrukturu za identifikaciju na daljinu. Menadžeri za usklađenost koji vode procese KYC dužni su da primijene nova pravila. Dobavljači tehnologije koji nude rješenja za identifikaciju putem eksternog angažovanja (outsourcing) takođe moraju ažurirati svoje sisteme. Timovi za internu kontrolu i reviziju smatraju se odgovornim za testiranje novog procesa.
Obaveze i rokovi
Saopštenje je stupilo na snagu na dan objavljivanja, 4. septembra 2026. godine. Ne postoji prelazni period između datuma objavljivanja i stupanja na snagu.
| Obveznik | Obaveza | Datum |
|---|---|---|
| Platne institucije i institucije za elektronski novac | Provjeravati podatke o identitetu prvenstveno putem NFC-a prilikom identifikacije na daljinu. | 4. septembar 2026. |
| Platne institucije i institucije za elektronski novac | Provjeravati biometrijske podatke klijenta tokom procesa identifikacije. | 4. septembar 2026. |
| Platne institucije i institucije za elektronski novac | Koristiti OCR, čitač kartica ili druge odobrene metode u slučajevima kada NFC ne radi. | 4. septembar 2026. |
| Platne institucije i institucije za elektronski novac | Koristiti pasoše sa NFC funkcionalnošću u skladu sa standardima ICAO 9303 za inostrane državljane. | 4. septembar 2026. |
| Platne institucije i institucije za elektronski novac | Snimati proces verifikacije i vizuelne kontrole bez prekida. | 4. septembar 2026. |
Koraci za usklađivanje
Pregledajte svoj postojeći tok identifikacije na daljinu od početka do kraja. Podesite mogućnost čitanja NFC-a u vašoj aplikaciji kao podrazumijevani korak verifikacije. Uklonite iz sistema stare tokove koji klijenta usmjeravaju direktno na OCR korak.
Dizajnirajte tok za rješavanje grešaka u scenarijima gdje čitanje NFC-a ne uspije. U ovom toku aktivirajte alternativne metode kao što su OCR ili čitač kartica. Jasno navedite razlog prelaska na alternativnu metodu u sistemskim logovima. Ovi logovi će dokazati da ste se pridržavali pravila o prioritetu NFC-a tokom revizija.
Integrišite korake verifikacije biometrijskih podataka u proces prihvata klijenata. Redovno testirajte tačnost svojih testova živosti i algoritama za prepoznavanje lica. Pratite stope podudaranja biometrijskih podataka sa fotografijom na identifikacionom dokumentu. Ponovo kalibrišite svoje granične vrijednosti u skladu sa svojim apetitom za rizik.
Ažurirajte svoju infrastrukturu za čitanje pasoša za inostrane klijente. Uvjerite se da sistem podržava standard ICAO 9303 i NFC čip u pasošu. Izvršite testove čitanja pasoša sa dokumentima iz različitih zemalja. Dodajte korisnička uputstva koja će minimizirati greške pri čitanju čipa.
Popišite svoje proizvode koji su obuhvaćeni izuzećem. Uklonite nepotrebne korake identifikacije iz procesa za anonimne prepaid instrumente. Usvojite pristup zasnovan na riziku za jednokratne transakcije. U svojim internim politikama jasno definišite koje transakcije stvaraju trajan poslovni odnos.
Potvrdite da se svi procesi verifikacije i testiranja snimaju bez prekida. Periodično provjeravajte da li je vaša infrastruktura za logovanje spremna za reviziju. Pregledajte integritet video zapisa i uslove njihovog čuvanja. Pridržavajte se rokova čuvanja bez ugrožavanja standarda bezbjednosti podataka.
Obnovite ugovore o nivou usluga (SLA) sa svojim dobavljačima. Potvrdite da dobavljač tehnologije u potpunosti ispunjava zahtjeve novog saopštenja. Pismeno zatražite informacije o tome kada će vaš dobavljač završiti ažuriranja sistema.
Formirajte radnu grupu sastavljenu od timova za usklađenost, proizvod i informacione tehnologije. Nedjeljno mjerite uticaj novih pravila na stope konverzije klijenata. Unaprijedite korisnički interfejs kako biste smanjili stope grešaka.
Napomena o platformi Truvali
Truvali je softver za usklađenost koji ujedinjuje borbu protiv pranja novca (AML), upoznaj svog klijenta (KYC) i praćenje transakcija na jednoj platformi. U Turskoj, timovi koji danas nabavljaju ova tri rješenja od tri različita dobavljača moraju da se kreću kroz različite aplikacije kako bi procijenili jednog klijenta. Truvali objedinjuje ovaj tok na jednom mjestu; procjena rizika i upravljanje predmetima takođe su dio iste platforme.
Izvori
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260904-2.htm