Gerçek zamanlı işlem izleme
Gerçek zamanlı işlem izleme, bir işlemin tamamlanmasından önce onu kurumun belirlediği risk senaryolarına göre değerlendirip karara bağlama sürecidir. TruvaLI bu değerlendirmeyi finansal hareketlerle sınırlamaz; giriş, cihaz değişikliği ve profil güncellemesi gibi olayları da aynı motorda puanlar.
Gerçek zamanlı ile toplu izleme arasındaki fark
Toplu (batch) izlemede işlemler gün sonunda taranır. Şüpheli bir hareket tespit edildiğinde para çoktan kurumdan çıkmıştır; geriye yalnızca bildirim yükümlülüğü kalır. Gerçek zamanlı izlemede ise değerlendirme işlem tamamlanmadan yapılır ve sonuç ana sisteme bir karar olarak döner.
Bu ayrım, uyum ile dolandırıcılık önleme arasındaki farkın da özüdür: uyum kuralları kurumu yarınki cezadan korur, işlem anındaki karar bugünkü zarardan.
Dört karardan biri döner
TruvaLI her olayı puanlar ve ana sisteme şu sonuçlardan birini iletir:
- Kabul et: işlem normal akışında devam eder. - Reddet: işlem gerçekleşmez. - Takibe al: işlem tamamlanır, ancak inceleme için vaka açılır. - Callback tetikle: ana sisteme webhook atılır; örneğin ek doğrulama istenir veya işlem askıya alınır.
Karar milisaniyeler içinde döner. Platform, günlük milyonlarca işlemin aktığı canlı ortamlarda çalışacak biçimde tasarlanmıştır; iş birimleri hızdan taviz vermez.
Finansal olmayan olaylar da izlenir
Riskin tamamı para hareketinde görünmez. TruvaLI, aşağıdaki gibi olayları da senaryolara dahil eder:
- Yeni cihaz veya yeni IP üzerinden giriş.
- E-posta, telefon veya adres değişikliği.
- Kurumsal müşteride ortaklık yapısının güncellenmesi.
- Başarısız giriş denemeleri ve oturum davranışı.
Bir profil değişikliğinin hemen ardından gelen yüksek tutarlı transfer, tek başına bakıldığında sıradan görünen iki olayın birlikte anlam kazandığı tipik bir örnektir.
Limit değil, bağlam
"50.000 TL üzerini takibe al" türü tutar eşikleri her sistemde vardır ve dolandırıcılar bu eşikleri bilir. Risk temelli yaklaşımın beklediği şey bağlamdır.
Gece 03.00'te bir kuyumcudan veya beyaz eşya satıcısından arka arkaya geçen POS işlemleri, tutar eşiğin altında kalsa bile olağan bir ticaret akışı değildir. TruvaLI, şirketin faaliyet kodunu ve unvanını işlem saatiyle birleştirerek bunu sektörel anomali olarak değerlendirir ve senaryo bazlı uyarı üretir.
Geçmiş veriyle ilk günden çalışır
Canlıya geçmeden önce geçmiş verileriniz sisteme aktarılır. Böylece "son 6 ayda", "son 73 saatte" veya "son 15 işlemde" gibi geriye dönük pencere kullanan senaryolar ilk günden gerçek veriyle çalışır; sistemin veri biriktirmesini beklemeniz gerekmez.
Kuruma ne sağlar
- Zarar gerçekleşmeden müdahale imkânı. - Aynı motorda hem uyum hem dolandırıcılık senaryoları. - Kararın hangi kurala ve hangi veriye dayandığı kayıt altında. - Yeni senaryolar, canlıya alınmadan önce simülasyonla sınanabilir.
Sık sorulan sorular
- Gerçek zamanlı izleme ile eşik bazlı izleme arasındaki fark nedir?
- Eşik bazlı izleme yalnızca tutara bakar ve dolandırıcılar bu eşikleri kolayca öğrenir. Gerçek zamanlı ve risk temelli izlemede tutar, davranışın bağlamıyla birlikte değerlendirilir: müşterinin geçmişi, işlem saati, sektörü, cihazı ve karşı taraf ilişkisi de hesaba katılır.
- Finansal olmayan olay ne demek ve neden izlenir?
- Para hareketi içermeyen ama riski değiştiren olaylardır: yeni cihazdan giriş, e-posta değişikliği, ortaklık yapısının güncellenmesi gibi. Hesap ele geçirme vakalarının önemli bölümü, para çıkışından önce bu tür bir olayla başlar.
- İşlem izleme sistemi mevcut hızımızı etkiler mi?
- TruvaLI, günlük milyonlarca işlemin aktığı ortamlarda çalışacak biçimde tasarlanmıştır ve kararı milisaniyeler içinde döndürür. Ağır raporlama işleri kullanıcıyı bekletmemek için arka planda yürütülür.
- Uyarı (alert) tam olarak ne zaman oluşur?
- Bir olay, kurumun tanımladığı senaryonun koşullarını karşıladığında uyarı üretilir. Uyarı, incelenmek üzere yapılandırılmış bir vakaya dönüşür ve hangi kuralın hangi veriyle tetiklendiği vakanın içinde görünür.