Para transferi: gönderici, alıcı ve aradaki ilişkinin okunması
Para transferi operasyonlarında gönderici, alıcı, tutar, sıklık, ülke, işlem geçmişi ve taraflar arasındaki ilişki birlikte değerlendirilmek zorunda. Para transferi hizmeti veren kuruluşlar genelde ödeme kuruluşu lisansıyla çalışır ve MASAK'ın ödeme ve elektronik para kuruluşları rehberinin muhatabıdır.
Para transferi, bir kişiden diğerine fon aktarılmasıdır ve aklama bakımından riski tutarında değil, taraflar arasındaki ilişkide durur. Tek bir transfere bakarak görülemeyen örüntüler, gönderici ve alıcı bağlamının, zaman penceresinin ve tekrarın birlikte okunmasıyla ortaya çıkar.
Rehber hangi göstergeleri sayıyor?
MASAK'ın ödeme rehberi bunu birkaç ayrı gösterge olarak veriyor. Rehber, riskli ülkeler veya off-shore merkezlerden ya da bu ülkelere makul açıklama yapılmadan belli bir zaman aralığında önemli tutarlara ulaşan transferleri; müşteri adına veya hesabına kısa sürede çok sayıda kişiden düşük ve birbirine yakın tutarlarda aktarılan fonların yine çok sayıda kişiye gönderilmesini; ve çok sayıda müşterinin hesaplarında biriken bakiyeyi ortak bir banka hesabına aktarmasını sayıyor.
| Gösterge | Görülmesi için gereken |
|---|---|
| Riskli ülke yoğunlaşması | Ülke bilgisi ve zaman penceresi |
| Çoktan bire, birden çoka aktarım | Taraf sayısı ve tutar yakınlığı |
| Ortak hesapta toplanma | Alıcı etrafındaki ağın çıkarılması |
| Parçalama | Eşik altı tutarların birlikte okunması |
| Ortak IP ile yükleme | Kabul anında toplanan IP verisi |
| Nakit kanalı | İşlemin hangi kanaldan geçtiği bilgisi |
Üçü de tek bir transfere bakarak görülmez: bağlamın, zaman penceresinin ve tekrarın birlikte okunmasını gerektirir. Toplama pencereleri bu hesabı mümkün kılar; ayrıntı kural ve senaryo motoru sayfasında.
Parçalama ve teşebbüs neden birlikte anılıyor?
Rehber, bildirim prosedürlerinden kaçınmak amacıyla paranın birden fazla hesaba, havaleye veya nakde bölünmesini sayıyor ve teşebbüsü de kapsıyor. Reddedilen ve yarıda kalan transferlerin de saklanması gerekiyor.
TruvaLI olayları upsert mantığıyla alır: aynı olayın güncellenmesi yeni kayıt üretmez, mevcut kaydı günceller ve yeniden değerlendirir. Teşebbüs aşamasında kalmış işlemler kayıtta durur.
Gönderici ve alıcı ayrı ayrı mı taranıyor?
Evet. Gönderici ve alıcı ayrı taraflar olarak kaydedilir ve her ikisi de yaptırım, PEP ve kurum içi listelere karşı taranır. Ortak IP, cihaz, telefon, e-posta ve karşı taraf üzerinden taraflar arasındaki ilişki ağı çıkarılır.
Aynı alıcıya farklı göndericilerden gelen parçalı aktarım, tek bir gönderici hesabına bakarak görülmez; hedef etrafındaki ağın çıkarılmasını gerektirir. Ayrıntı dolandırıcılık tespiti ve yaptırım uyumu sayfalarında.
Nakit tarafı neden ayrı?
Farklı illerdeki ATM'lerden yatırılan fonların transfer yoluyla tek bir hesaba aktarılması ve durağan bir hesaba yapılan yüklemelerin ATM'lerden azami tutarla çekilmesi rehberde ayrı tiplerdir. Kanal bilgisi olmadan ikisi de okunamaz.
Kabul anındaki veri sonradan üretilemez
Kabulde toplanan e-posta ve IP skorları sonraki kuralların girdisidir. Rehber, ilişkisi tespit edilemeyen farklı kişilere ait hesaplara aynı IP'lerden yükleme yapılmasını ayrı bir gösterge sayıyor; bu veri kabul anında toplanmazsa sonradan üretilemez. Ayrıntı müşteri kabulü sayfasında.
Karar insanda kalır
Karar gerekçesiyle ve kanıtıyla vakaya bağlanır; kim, hangi yetkiyle ve ne zaman karar verdi bilgisi değiştirilemez denetim izine yazılır. Şüpheli işlem bildirim taslağı aynı vaka verisinden hazırlanır ve imza kurumda kalır. Ayrıntı uyarı ve vaka yönetimi ve düzenleyici raporlama sayfalarında.
Lisans tarafındaki çerçeve ödeme kuruluşları sayfasında.
Kaynak
MASAK sektörel şüpheli işlem bildirim rehberleri ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun.
Bu sayfa mevzuat yorumu değildir. Kurallar, eşikler ve aksiyonlar kurumun kendi risk politikasına ve yükümlülüklerine göre yapılandırılır.
Sık sorulan sorular
- Bir transferin riski neye göre belirleniyor?
- Tutarına değil, taraflar arasındaki ilişkiye göre. Gönderici, alıcı, sıklık, ülke, işlem geçmişi ve zaman penceresi birlikte okunur.
- Hangi rehber bizi bağlıyor?
- Para transferi hizmeti veren kuruluşlar genelde ödeme kuruluşu lisansıyla çalışır ve MASAK'ın ödeme ve elektronik para kuruluşları rehberinin muhatabıdır.
- Yarıda kalan transferler saklanıyor mu?
- Evet. Rehber parçalamada teşebbüsü de kapsıyor; reddedilen ve yarıda kalan transferler kayıtta durur. Olaylar upsert mantığıyla alındığı için güncelleme yeni kayıt üretmez, mevcut kaydı yeniden değerlendirir.
- Gönderici ve alıcı ayrı ayrı taranıyor mu?
- Evet. İkisi de ayrı taraf olarak kaydedilir ve yaptırım, PEP ile kurum içi listelere karşı taranır.
- Aynı alıcıya farklı göndericilerden gelen aktarım görülebilir mi?
- Görülebilir, ama tek bir gönderici hesabına bakarak değil. Hedef etrafındaki ilişki ağının ortak IP, cihaz, telefon, e-posta ve karşı taraf üzerinden çıkarılması gerekir.
- Nakit işlemler neden ayrı ele alınıyor?
- Farklı illerdeki ATM'lerden yatırılan fonların tek hesaba aktarılması ve durağan hesaba yapılan yüklemelerin ATM'den azami tutarla çekilmesi rehberde ayrı tiplerdir; kanal bilgisi olmadan okunamaz.
- Kabul anında hangi veri toplanmalı?
- E-posta ve IP skorları. Rehber, ilişkisi tespit edilemeyen farklı kişilere ait hesaplara aynı IP'lerden yükleme yapılmasını gösterge sayıyor ve bu veri sonradan üretilemez.
- Bildirim taslağı nereden hazırlanıyor?
- Aynı vaka verisinden. Karar gerekçesiyle ve kanıtıyla vakaya bağlıdır, imza kurumda kalır.